iktisadî siyaset ya da iktisatla siyasetin etkileşimleri bilinir. iktisatın siyaseti belirlediği yaygın kanıdır. siyasetle iktisatı yönlendirmek zordur ama, iktisatın siyasette tek belirleyen olmasa da etkin belirleyen olduğu nice yaşanmış gerçekliktir.
uzun süredir ya da neredeyse 2002'den bu yana, türkiye'de, iktisatın kötü olduğu, gerilemeyen söylem ve beklentidir. türkiye'de siyasetin, 2013'ten bu yana ağır sapmalar ve yıkımlarla yürüdüğü açıktır. kötü siyasetle iktisadî gidişin kötüleşmesi kesişiminde akp'nin yürütemez, yönetemez olacağı öngörüldü. bu olasılığın gerçekleşmeyeceğini söylemek zordur ama, siyasetin yozlaşmasının iktisadî yozlaşmayı getirdiği, getireceği beklentisinden uzaktayız.
türkiye'de iktisatta yapısal bozukluklarla geleneksel gelir eşitsizliklerini ve bölüşüm adaletsizliklerini 2013'le ilişkilendirmekte soyut/somut epeyi yazıldı, söylendi. 2002'den bu yana akp'yle yapısallıklar da, geleneksellikler de yıkıldı söylemi eksilmedi. yine de, akp'nin olumlu ve abartılı söylemi düzeyinde olmasa da, cumhuriyet'in sağlam ve kalıcı temelleriyle yükselmiş türkiye'de iktisadî yapı sağlamlığını sürdürüyor. türkiye'nin iktisatı akp'yle güçlendi ve geriledi tartışmasından siyaset üretmede akp karşıtlarının etkili olduğunu söyleyemeyiz. akp yanında ise: akp olduğu sürece ya da akp karşıtlığı olmadığı sürece iktisatta güllük gülistanlık yanılsaması egemen görünüyor. sonuçta, büyümede geride kalanlarla olmayacak büyümeleri yakalamış olanların karşıtlığında tıkanma görünmüyor. zenginleşmenin olabilir olduğunda umudunu yitirmemiş çoğunluğun belirleyiciliğini, serveti her türlü yozlaşmanın belirleyici etmeni sayan seçkin azlıkların karşıtlığından da siyaset duraklamıyor.
iktisatla siyasetin ilişkilerine benzer bellenmiş doğrulardan biri şudur: askercil çözümler siyasi çözümlerle tamamlanmadıkça kalıcı değildir. askerî olarak kazanamayan ayrımcı tedhiş yanlılarıyla süregiden çatışmalardan siyasi sonuç bekleme yanılgısı dinmek durulmak bilmiyor. siyaseti askeri kazanımlara indirgeme yanlışındaki isyancılar askerî yönden kazanamayacaklarını algılamış değiller. askerî kazanımı olmayan ayrılıkçıların siyasi hedeflerinin geçersizliğini anlamadıkları açıktır. günümüzde askerî kazanım ancak ve ancak devlet güçlerinin belirleyiciliğindedir. devlete isyan ya da askerî güçsüzlükleri devleti düşmanlıkla körüklemek yanlışı durmayacak görünüyor. iktisat durmadan siyaset yenilenmeyecek beklentisiyle siyasette etkisizlerle askerî olarak kazanamayacak siyasetlerin siyasi çözüm diye devlet düşmanlığını körüklemelerinin etkisizliğini anlamalarından çoktan uzaktayız.
ne olmalı ya da ne olur soruları çoktandır yanıtsızdır. iktisadî ve askerî siyasetlerden umarı olanların yanıltıcılıklarından yaşanan karamsarlık ve kötümserlikler egemenliğini sürdürdüğü sürece akp'nin karanlık çıkmazından çıkış güçleşmiştir.
ırak'ta ve suriye'de abd/ab'nin çözüm olarak görebildiği, neredeyse, her köye bir devletçik anlayışıdır. her dile, her ayrılığa bir devletçik ve onların birbirleriyle uzlaşmayacak federasyonlarını zorlamakla sorunun süreklileştiğini göremeyen abd/ab egemenleri onlara dokunmayan savaşın yaşamasını önleyemeyecekleri yaşanan ve değişmeyen gerçekliktir.
17 haziran 2016, nis. fransa.
