birgün devlet bahçeli istedi de mi oluyor türkiye'de son arayışlar? çok bilmişlere ya da ortada gezinenlere katılanlara bakılırsa geçmişten ders alınmışçasına yaşanıyor. bir de şu: barışa kim hayır der ki diye söze başlayanlar. daha da ileriye gidip: şubat ayında af ve sonrasında yokuş aşağı ya da engebesiz dümdüz yol.
önce şuradan başlamak gerekir: akp-mhp güçlü olduğundan mı oluyor bu gelişmeler; yoksa akp-mhp'nin türkiye'deki gerilemesi mi zorluyor yaşananları? bilinmez çok. sorular sorulara ekleniyor.
akp-mhp kendi içinde, en azından, en yüksek tepelerde, başladığı 7 haziran 2015'ten bu yana, sarsılmıyor. oysa toplumsal temelde küçükten kaçışlar oldu akp-mhp birlikteliğinden. mhp'den niceleri koptu ve mhp küçüldü ama, tbmm'de temsili yokolmadı. akp'den kopuşlar da akp'yi yokedici olmadı ama, kaçışların temelinde ve çoğunluğu akp üst yönetimiyle akp-mhp birlikteliğinedir.
2010'da akp en yükseğe tırmanmıştı. 2010'a yükselişin başlangıcı da 2007'dir. akp 2010'da kazandığını kolay tüketti. 21 mart 2013'e gelindiğinde akp'nin tek başına gücünü kullanmasının getirdiği diyarbakır açıkhava toplantıısı akp'yi çoğaltan değil azaltan olarak yaşandı. akp'nin 2010-2013 arasında artmadığının anlaşılması 7 haziran 2015'i buldu. o akşam seçim sonuçları kesinleşmeden akp'nin karşıtlarından mhp'nin en üstü akp'ye dayanak oldu. siyasi gelenekleri altüst ederek, zorlama, kasım 2015'te yeniden seçimle akp düşüşü görünürde kurtuldu. 7 haziran'a değin mhp'yle birlikte olan, olabilen kılıçdaroğlu başkanlığındaki chp, iki arada kaldı ve hdp mhp'den güçlü konuma geldi tbmm'de.
erken öten horoz örneği hdp yereldeki siyasi gücünü toplumsal desteği yetersiz isyanda kullanmaya kalktı ve doğal ki, yenildi. daha da ötesi ayaklanma korkusu türkiye içinden dışarıya sürüldü ve içeridekiler de tbmm'den hapisevlerine gittiler. yerel yönetimdekiler yukarıdan atamalarla görevden uzaklaştırıldılar.
sonrasında 1920'nin, 1961'in son kalesi diyeceğimiz tbmm sıradanlaştırıldı. tbmm varlık içinde yokluk oldu. 2017'de tartışmalı halkoylaması sonucunda anayasallık, 1924 ve 1961 temellerinden kaldırıldı. kimileri güçler ayrılığında cumhurbaşkanlığını başkanlık ya da yürütme gücü olacak sandı. olan ise yasama, yürütme ve yargının tümden akp-mhp'de birleşmesi olduğunun anlaşılması 2017 halkoylaması yolunda öngörülmüştü ve yaşanan gerçeklik oldu.
2017 sonrasında yaşananlar: akp-mhp birlikteliğinin ve 2017 anayasallığının yetmezliğinin akp-mhp yanından da anlaşılmasını getirdi. 14 mayıs 2023'te akp-mhp'nin korktuğu olmadı ama, 31 mart 2024 akp-mhp için isteneni getirmedi.
31 mart 2024 ile siyasi güçler birbirlerinden ayrılıklarını iki sözcükle açıkladılar: erken seçim ya da yeni anayasa. kısaca söylersek: chp erken seçim isteyen yan olurken, akp-mhp ise, yeniden yeni anayasa ister oldu. doğal ki, erken seçim dayatması için chp'nin gücü yetersiz değil; yok. akp-mhp seçimin günlemesini belirleyecek güçtür. benzeri biçimde, akp-mhp'nin de yeni anayasa getirecek gücü yoktur. chp dışında arta kalanları da tümüyle akp-mhp'ye çekemezler. bu durumda dem olan hdp'ye gereksinim vardır.
akp yeni anayasa için dem'le olur ama yetmezler. halkoylaması da akp-mhp anayasası'na evet getirmez. akp-mhp'nin dem'le olması ise ancak ve ancak mhp'nin oluruyla olabilirdi. öyle görünüyor ki: mhp yeni anayasa için dem'le olabilirliği varsayıyor.
siyasette birliktelikler ya da uzlaşımlar olur. uzlaşım ödünleşmedir. akp-mhp dem uzlaşımından akp-mhp'nin alacağı olur ama, vereceği olmaz. o zaman ne olur? yeni anayasa akp-mhp ile dem uzlaşımıyla olmaz.
siyasette güven önemlidir ama, inandırıcılık daha da önemlidir. akp-mhp dem'e el uzatırken güven gösterisindeler ama, inandırıcı değiller. siyasette oldubittiler ya da biz yaptık kalıcı değildir. istemekle olunmayacağını da yaşayarak görecektir türkiye. akp-mhp birlikte türkiye'yi yine ve yeniden yalan yollarda yürüteceğini düşlemiş görünüyor. dimyat'a pirince gitmek için yolda evdekinden olunduğu da çokçadır. içerisinin istemediğini dışarısı istese de olmaz. olmayacak duaya amin diyecekler bulunmayınca daha anlaşılır olacaktır yeni tasarım.
3 ocak 2025, college station, texas.
