türkiye'de, görünürde, iki birliktelik var: "cumhur ittifakı" ve "millet ittifakı." birlikteliklerden seçimi kazananı "cumhur" görünürde üç parçalı iken, henüz seçim kazanmamışı da "millet" olarak anılıyor.
iki kutuplu siyasiliklerde yer ve cephe beğenmeyenlerin tepkisel olarak "üçüncü" yol arayışları hep olur. sonunda üçüncüler pek etkili olamazlar ve kolay dağılırlar. türkiye'de gelen seçimler yolunda "üçüncü"ler oluşabilir. görünürde olmayan ve ancak soyut akıl yürütmede düşünebileceğimiz "üçüncü"ler yürürlükteki birlikteliklerin içinden kopuşlarla oluşur. iki birliktelikte de olmayanların oluşturacağı "üçüncü"ler zorludur ama düşünülebilir.
türkiye'de, görünürdeki iki birliktelik de kendi içlerinde kopmaz, parçalanmaz birlikte midir? yine, görünürde, iki birliktelikte de, ayrılıklar gözlemlenebilir ama, kopmaların olmasını "mutlak" olarak öngöremeyiz. birlikteliklerde birliği sürdürmek, birlikteliklerin "tek sözlü" olmasından önemlidir. birliktelik dediğimizde içinde parçaların olması da, ayrı düşünmelerin de olması doğalıdır.
birlikteliklerin sürdürülmesini zorlayan kendi içlerindeki ayrımların uzlaşmazlık katına varması seçimler öncesinde de yaşanabilir; seçimler sonrasında da oluşabilir. seçimler sürecinde seçimler sonrasının ayrışmalarını, ayrılıklarını öngörmek zordur. olabilirliğini soyut düzeyde akıl yürütmeleriyle bulduk sayabiliriz ama, yanıltıcı olur.
birlikteliklerden kopuşları da, birlikteliklere katılmayanların birlikteliklere karşıtlıkları da o an yaşandığında anlarız, değerlendirebiliriz. türkiye'de, görünürdeki, iki birliktelikleğin parçaları da, parçacıkları da kendi başlarına olamadığından, olamayacağından birlikteliklerde toplaşmıştır. görünen odur ki: ikili birlikteliklerle seçime varılacaktır ve üçüncü birliktelik arayışı geç kalmış bir oluşum olur.
iki birliktelik de karşıtında parçalanma ve bölünme ister ama, gerçekleyebilirler mi? zaman gösterecektir.
seçimler yaklaştıkça birlikteliklerin içindeki devingenlikler artacaktır. bir yandan birlikteliği pekiştirici söylem ve ödünler yaşanırken sürdürülebilirlik vurgusu eksik olmayacaktır. seçimler sürecinde kopuşlar birliktelikleri bitirici olur ve kopuşu zorlayan nedenlerin üstü örtülmek istenir. nereye değin saklanabilir ya da ötelenebilir bilinmez ama, seçimler sürecindeki uzlaşmazlıklar seçimlerin sonuçlarıyla saklanamaz olur.
somuta dönersek; akp-mhp birlikteliği olarak gerçekleşmiş olan birliktelik de, chp'nin çevresinde oluşmuş birliktelik de sürdürülebilirlik de sıraladığım içsel zayıflıkları ve dıştan saldırıları yaşayacaktır. sonunda birliktelikleri sürdürebilenler seçimleri kazanmaya yakın olur. seçimi kazanma uğruna ötelenen uzlaşmazlıklar ise, seçimler sonrasında, kazanımları zayıflatıcı olur.
12 kasım 2021, college station, texas.
